فرمان دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد شوروی به میر جعفر باقروف صدر کمیته مرکزی حزب کمونیست آذربایجان در مورد «اقداماتی جهت سازماندهی یک جنبش جداییطلب در آذربایجان جنوبی و دیگر ایالات شمالی ایران»، ۶ ژوئیه ۱۹۴۵/۱۵ تیر ۱۳۲۴
فوق محرمانه
به رفیق باقروف
اقداماتی جهت سازماندهی یک جنبش جداییطلب در آذربایجان جنوبی و دیگر ایالات شمال ایران:
شروع اقدامات تدارکاتی در جهت تشکیل یک استان خودمختار ملی آذربایجان با اختیارات گسترده در چارچوب دولت ایران توصیه میشود.
یک حزب دموکراتیک در آذربایجان جنوبی به نام «فرقه دموکرات آذربایجان» با هدف رهبری جنبش جداییطلب در آذربایجان تاسیس کنید.
تاسیس حزب دموکرات آذربایجان جنوبی باید با یک تجدید سازمان توامان بخش آذربایجانی حزب توده ایران و جذب هواداران جنبش جداییطلب از تمام اقشار مردم بدان صورت گیرد.
در میان کردهای ساکن شمال ایران برای جذب آنها در یک جنبش جداییطلب که یک ناحیه خودمختار ملی کرد را تشکیل دهد، اقدامات مناسب صورت دهید.
یک گروه از فعالان مسئول را در تبریز که به هماهنگی فعالیتهایشان با سرکنسولگری اتحاد جماهیر شوروی در تبریز موطف باشند، برای هدایت جنبش جداییطلب تشکیل دهید. سرپرستی کلی این گروه به باقروف و یعقوبف واگذار میشود.
تهیه و تدارکات اقدامات اولیه برای برگزاری انتخابات دوره پانزدهم مجلس ایران، با هدف تضمین انتخاب هواداران جنبش جداییطلب براساس شعارهای ذیل به کمیته مرکزی (باقروف و ابراهیموف) حزب کمونیست آذربایجان سپرده شود.
الف) واگذاری زمین از اراضی خالصه و املاک بزرگ اربابی به دهقانان و اعطای اعتبارهای درازمدت مالی به دهقانان.
ب) از میان بردن بیکاری از طریق اعاده و توسعه کار در موسسات و همچنین برنامههای احداث راه و دیگر طرحهای فوائد عامه.
ت) بهبود بهداشت عمومی.
ث) اختصاص حداقل ۵۰٪ از مالیاتهای دولتی با حوایج محلی.
ج) حقوق برابر برای اقلیتهای ملی و عشایر: افتتاح مدارس و انتشار کتب و روزنامه به زبانهای آذربایجانی، کردی، ارمنی و آسوری: سیر مراحل دادرسی و مکاتبات رسمی در نهادهای محلی به زبانهای بومی؛ تاسیس نظام اداری محلی- از جمله ژاندارمری و پلیس با استفاده از عناصر ملی محلی: تشکیل انجمنهای منطقهای و شهری و نهادهای خودگردان محلی.
چ) بهبود اساسی در روابط ایران و شوروی.
۶. تاسیس گروههای رزمی مسلح به سلاحهای ساخت خارج جهت حوایج دفاعی اهالی هوادار شوروی و فعالین تشکیلات دموکراتیک و حزبی جنبش جداییطلب.
اعمال این مورد به رفیق نیکولای بولگانین همراه با باقروف احاله شود.
۷. یک انجمن برای مناسبات فرهنگی میان ایران و جمهوری شوروی آذربایجان با هدف تقویت اقدامات فرهنگی و تبلیغاتی در آذربایجان جنوبی تاسیس کنید.
۸. برای جذب تودهها به جنبش جداییطلب تاسیس یک «انجمن دوستان آذربایجان شوروی» را در تبریز با شعباتی در تمام مناطق آذربایجان جنوبی و گیلان لازم میدانیم.
۹. تدارک انتشار یک نشریه مصور در باکو برای توزیع در ایران و همچنین سه نشریه جدید در آذربایجان حنوبی به کمیته مرکزی حزب کمونیست آذربایجان شوروی محول گردد.
۱۰. از [بنگاه انتشارات دولتی] (یودین) خواسته شود تا سه دستگاه چاپ مسطح برای بهرهبرداری کمیته مرکزی حزب کمونیست آذربایجان شوروی جهت فراهم آوردن امکانات چاپی برای فرقه دموکرات آذربایجان جنوبی، ارائه کند.
۱۱. نارکوم ونشتورگ [کمیساریای خلق برای تجارت خارجی] (رفیق آناستاز میکویان) به تامین کاغذ خوب جهت چاپ نشریه مصور در باکو و همچنین سه روزنامه جدید در آذربایجان جنوبی ح با حداقل تیراژ ۳۰,۰۰۰ نسخه- متعهد گردد.
۱۲. به کمیساریای خلق برای امور داخلی جمهوری شوروی آذربایجان اجازه داده شود که تحت نظارت رفیق باقروف برای تردد افرادی که جهت بهاجرا درآوردن این افدامات باید به ایران اعزام شوند، مجوز لازم صادر شود.
۱۳. برای تامین مالی نهضت جداییطلب در آذربایجان جنوبی و همچنین [تدارک شرکت] در انتخابات دوره پانزدهم مجلس ایران، یک صندوق ویژه به اعتبار یک میلیون روبل ارز خارجی -برای تبدیل به تومان- در کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی تاسیس شود.
۶ ژوئیه ۱۹۴۵
دفتر سیاسی حرب کمونیست اتحاد شوروی
"فرامین تاسیس، اداره و انحلال حکومت فرقه دموکرات آذربایجان: مجموعهای از اسناد شوروی/ کاوه بیات/ انتشارات شیرازه کتاب ما/چاپ اول مهر ۱۴۰۰/ صص ۵۵ تا ۵۸"